Sözdələn
Sözdələn Azərbaycan dilində bədii və elmi mövzulu səsli mətnlər təqdim edən bir podkastdır. Layihənin əsas məqsədi Azərbaycan dilini yaşatmaq və ana dilində faydalı, maarifləndirici məzmunlar yaratmaqdır.
Эпизоды
Yuxu | Süleyman Sani Axundov | Sözdələn
"Sözdələn"də Süleyman Sani Axundovun "Yuxu" hekayəsini sənə danışıram.Azərbaycan dramaturqu, yazıçı Süleyman Sani Axundov 3 oktyabr 1875-ci ildə Şuşada doğulub. Ədəbiyyatda həmsoyadı Mirzə Fətəli Axundovdan fərqlənmək üçün ərəbcə "ikinci" mənasını daşıyan "sani" sözünü özünə ləqəb götürmüşdür. Süleyman Sani Axundovun ilk yaradıcılıq əsəri "Tamahkar"
Zarafat | Süleyman Sani Axundov | Sözdələn
"Sözdələn"də Süleyman Sani Axundovun "Zarafat" hekayəsini sənə danışıram.Azərbaycan dramaturqu, yazıçı Süleyman Sani Axundov 3 oktyabr 1875-ci ildə Şuşada doğulub. Ədəbiyyatda həmsoyadı Mirzə Fətəli Axundovdan fərqlənmək üçün ərəbcə "ikinci" mənasını daşıyan "sani" sözünü özünə ləqəb götürmüşdür. Süleyman Sani Axundovun ilk yaradıcılıq əsəri "Tamahkar&q
Qonaqlıq | Süleyman Sani Axundov | Sözdələn
Hər qonaqlıqda yeyib-içəndən sonra qızğın söhbətlər olur. Gah siyasətdən, gah dindən, gah da qonşunun qızı Gültəkindən."Sözdələn"də Süleyman Sani Axundovun "Qonaqlıq" hekayəsində gedən söhbətdən sənə bəhs edirəm.Azərbaycan dramaturqu, yazıçı Süleyman Sani Axundov 3 oktyabr 1875-ci ildə Şuşada doğulub. Ədəbiyyatda həmsoyadı Mirzə Fətəli Axundovdan fərqlənmək üçün ərəbcə "ik
Köhnə Bakı | Hüseynqulu Sarabski | Sözdələn
Bilirəm ki, çox adam köhnə Bakı üçün darıxır. O vaxtın Bakısında baş verən gündəlik hadisələrdən danışıb, ötən günləri xatırlamaq yerinə düşər.Bunun üçün "Sözdələn"də Hüseynqulu Sarabskinin "Köhnə Bakı" əsərinə müraciət etmək vaxtıdır.Azərbaycan opera sənətinin görkəmli nümayəndələrindən biri, ölkəmizin teatr sənətinin inkişafında böyük xidməti olan istedadlı aktyor Hüseynqulu
Tənha ölmək arzusu | Mərhəmət Abiyev | Sözdələn
Tənha ölməkKimisi üçün qorxulu yuxu, kimisi üçün isə arzu."Sözdələn"in bu buraxılışında sənə "Tənha ölmək arzusu" hekayəsini danışıram.Hekayə hal-hazırda ehtiyatda olan polkovnik-leytenant Mərhəmət Abiyevin "Yanğı" kitabındandır. Kitabda müəllifin psixoloji üslubda qələmə alınmış hekayə və esseləri toplanıb. Kitab 1999-cu ildə "Hərbi nəşriyyat"ın mətbəəsində
Başa düşmədi | Üzeyir Hacıbəyov | Sözdələn
"Sözdələn"də Üzeyir Hacıbəyovun "Başa düşmədi" satirik hekayəsini sənə danışıram."Sözdələn"ə dəstək ol:Veb-sayt: https://sozdelen.buzzsprout.com/2447442/supporters/newKofe.al: https://kofe.al/@sozdelenƏməkdaşlıq: contact.sozdelen@gmail.comAzərbaycan dilini yaşatmaq və ana dilimizdə faydalı, maarifləndirici məzmunların daha çox olması üçün layihənin "YouTube"
Ceyhun Hacıbəyliyə məktub | Məhəmməd Əmin Rəsulzadə | Sözdələn
№ 7 M.Ə.Rəsulzadənin C.Hacıbəyliyə məktubu 15 iyun 1923-cü il İstanbul"Sözdələn" Məhəmmməd Əmin Rəsuzadənin yazılarından ibarət olan "Məktublar. Şəfibəyçilik" kitabı ilə davam edir.Kitabın tərtibatçısı, ön sözün və izahların müəllifi tarix elmləri doktoru, professor Aydın Balayev belə yazır:Oxuculara təqdim olunan bu topluda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banisi olan Məhəmmməd
Əlimərdan bəy Topçubaşova məktub | Məhəmməd Əmin Rəsulzadə | Sözdələn
№ 1 M.Ə.Rəsulzadənin Ə.M.Topçubaşova məktubu 16 avqust 1922-ci il Kellomyaki"Sözdələn" Məhəmmməd Əmin Rəsuzadənin yazılarından ibarət olan "Məktublar. Şəfibəyçilik" kitabı ilə davam edir.Kitabın tərtibatçısı, ön sözün və izahların müəllifi tarix elmləri doktoru, professor Aydın Balayev belə yazır:Oxuculara təqdim olunan bu topluda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banisi olan Məh
Hər şey yağışa görədir | Əziz Nesin | Sözdələn
Tanış mənzərə fərqli şəhərdə"Sözdələn"in bu dəfəki buraxılışında türk yazıçısı Əziz Nesinin "Hər şey yağışa görədir" hekayəsini sənə danışıram.Hekayədə yağış yağandan sonra İstanbulda bir çox şeyin sıradan çıxmasından bəhs edilir. Elə bil, Bakının qardaşıdır.Hekayənin müəllifi Əziz Nesin 20 dekabr 1915-ci ildə elə İstanbul şəhərində doğulub. Bir çox hekayə, roman, şeir, nağıl v
Mişkinaz xanıma məktublar | Hüseyn Cavid | Sözdələn
"Sözdələn" Hüseyn Cavidin həyat yoldaşı Mişkinaz xanıma yazdığı məktubları təqdim edir.Səslənəcək üç məktubun ilk ikisini Hüseyn Cavid Kislovodskda müalicədə olarkən yazıb. Sonuncu məktubu isə Cavidin ölümündən bir neçə ay əvvəl sürgündə olarkən yazıldığı və Bakıya gəlib çatan son yazısı olduğu qeyd olunur."Sözdələn"ə dəstək ol:Veb-sayt: https://sozdelen.buzzsprout.com/2447442/
Məsumiyyət muzeyi | Orxan Pamuk | Sözdələn
"Həyatımın ən xoşbəxt anıymış, bilmirdim...""Sözdələn"in bu dəfəki buraxılışında Türkiyənin Nobel mükafatı laureatına sahib olan yazıçısı Orxan Pamukun altı ilə yazdığı gözəl eşq romanını sənə danışıram.Roman bu sözlərlə başlayır. "Məsumiyyət muzeyi"ni oxuyarkən yalnız eşqlə deyil, evlilik, dostluq, intim münasibətlər, şəhvət, ailə və xoşbəxtliklə bağlı bütün düşüncəl
Şirin dostluq | Fərid Ələkbərli | Sözdələn
"Şirin dostluq" elmi nağılıElmi nağılın müəllifi tarix üzrə elmlər doktoru, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, professor Fərid Ələkbərlidir."Azərbaycan İnternəşnl" ("Azerbaijan International") jurnalında dərc olunan bu elmi nağılın mətn tərtibatçısı Arzu Ağayeva, veb-dizayneri isə Fəridə Sadıxovadır.Azərbaycan dilini yaşatmaq və ana dilimizdə faydalı, maarifləndirici məz
Su və dəvətikanı | Fərid Ələkbərli | Sözdələn
"Su və dəvətikanı" elmi nağılıElmi nağılın müəllifi tarix üzrə elmlər doktoru, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, professor Fərid Ələkbərlidir."Azərbaycan İnternəşnl" ("Azerbaijan International") jurnalında dərc olunan bu elmi nağılın mətn tərtibatçısı Arzu Ağayeva, veb-dizayneri isə Fəridə Sadıxovadır.Azərbaycan dilini yaşatmaq və ana dilimizdə faydalı, maarifləndirici
Söhbət | Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev | Sözdələn
İndi "Sözdələn"də söhbət vaxtıdır.İsti yay günündə təsadüfi qarşılaşan iki köhnə dost söhbət edir. Bu söhbət vaxtı zamanın insanları necə dəyişdirdiyi aydın şəkildə üzə çıxır. Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "Söhbət" əsəri dövrün ictimai həyatını və insan xarakterlərini sadə, lakin təsirli bir görüş üzərindən təqdim edir. Yazıçı keçmişdə özünü güclü sayan, insanlara yuxarıdan baxa
İntihar | Səməd Niknam | Sözdələn
"Sözdələn"in bugünkü mövzusu Səməd Niknamın "İntihar" hekayəsidir.Səməd Niknam 1963-cü ildə Güney Azərbaycanın Ərdəbil bölgəsinin Cabıllı kəndində anadan olub. İbtidai məktəbi doğulduğu kənddə bitirib. Ərdəbildə Şah Abbas adına orta məktəbdə təhsilini davam etdirib. 1988-1994-cü illərdə Azərbaycan Dövlət Tibb Universitetinin müalicə-profilaktika fakültəsində təhsil almışdır. 19
Dondurmaçı | Aqşin Ağkəmərli | Sözdələn
Aqşin Ağkəmərli - DondurmaçıBu dəfə "Sözdələn"də bu hekayəni sənə danışıram.Aqşin Ağkəmərli 1960-cı ildə Güney Azərbaycanın Şəbüstər mahalının İskəmər kəndində anadan olmuşdur. Kiçik yaşlarından ailəsi ilə birlikdə Tehrana köçmüş və orta məktəbi burada bitirmişdir. 1996-cı ildə Tehrandakı Milli Universitetin tibb fakültəsini stomatologiya ixtisası üzrə bitirmiş, bir müddət Kərəc, Talağan
İclas qurusu | Mir Cəlal Paşayev | Sözdələn
"Sözdələn" Mir Cəlal Paşayevin "İclas qurusu" satirik-yumoristik hekayəsi ilə davam edir.Hekayənin tənqid obyekti, demək olar ki, şəxsi həyatı olmayan, bütün gün işdən danışan, həyatını işə həsr edən adamlardır.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və ana dilimizdə faydalı, maarifləndirici məzmunların daha çox olması üçün layihənin "YouTube" kanalına abunə ol, bildirişləri aç
Novruz bayramı | Adət-ənənə | Sözdələn
"Şəkərbura, paxlava Bəzək verir xonçayaBahar necə yaraşır Azərbaycana"Hələ biri də var."Novruz gəlir, yaz gəlir, bir əlində saz gəlir..."Yox, indi şeir deməyəcəyəm, mahnı oxumayacağam. "Sözdələn"də sənə Novruz bayramından danışacağam.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və ana dilimizdə faydalı, maarifləndirici məzmunların daha çox olması üçün layihənin "YouTube" ka
Həyasız taksi sürücüləri | Bakının dərdi var | Sözdələn
Bəh-bəh, texnologiya inkişaf etdi, dedik canımız dincələr, taksi sifarişi bir barmaq toxunuşu qədər asanlaşar. Amma sən saydığını say, gör bizim bəzi taksi sürücüləri nə sayır. Bakıda taksi çağırmaq artıq sadəcə bir xidmət deyil, həm də əsəb, səbr və bəxt imtahanına çevrilib. Düzünü desəm, heç regionlardan çox da xəbərim yoxdur, hərçənd ki iki-üç dəfə paytaxtdan kənarda taksi sifariş vermişəm. Pay
Ac həriflər | Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev | Sözdələn
"Sözdələn"də Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev tərəfindən 1911-ci ildə yazılmış bu kiçik həcmli səhnə əsərini sənə danışıram.Bu komediyada yazıçı cəmiyyətdəki nadanlıq, savadsızlıq və müxtəlif mənasız vəziyyətləri yumorla göstərir.Əsərin qəhrəmanları Həsən — kababçıZərbəli — şagirdiİbrahimbəy — çinovnikVəli, Hüseyn — artistlərMirzə Mahmud — "İftira" qəzetinin mühərririSalman, Süleyman
Siqaret öldürür | Sakit ölüm | Sözdələn
"Düşüm bir dənə siqaret alım, gəlirəm."Bu cümləni bundan sonra deyəndə bir neçə dəfə düşünəcəksən. Çünki indi sənə siqaret haqqında elə faktları deyəcəyəm ki, bir də o tüstüyə yaxın getməyəcəksən."Sözdələn"də siqaretin insanı necə sakitcə öldürdüyünü sənə danışıram.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və ana dilimizdə faydalı, maarifləndirici məzmunların daha çox olması üçün layihənin
Pristav və oğru | Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev | Sözdələn
"Sözdələn"in bugünkü mövzusu Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "Pristav və oğru" hekayəsidir.Hekayə çar dövrü idarəçiliyinin ədalətsiz və riyakarlıqla dolu simasını satirik dillə açıb göstərir. Əsərdə hakim mövqedə duran pristavla aciz bir oğrunun qarşıdurması vasitəsilə cəmiyyətin mənəvi eybəcərlikləri ifşa olunur. Zahirdə haqq-ədalət keşikçisi kimi görünən məmurun daxilən necə çür
Oruc tutmaq faydalıdır? | Ac qalmaq | Sözdələn
Bütün ilboyu yedik-içdik, doyduq, daha bəsdir. Düzünü desəm, doymağımıza da əmin deyiləm. İndi bir az fasilə vermək, bədənimizi, ruhumuzu təmizləmək vaxtıdır.İndi "Sözdələn"də oruc tutmaq və onun faydalarından danışmaq vaxtıdır."Tüpürcəyimi udsam, orucum pozularmı?", "Yatsam, tullansam, durub şıllaq atsam, orucum pozularmı?" kimi suallara cavab tapmırıq. Orucun insan
1984 | Corc Oruel | Sözdələn
"BÖYÜK QARDAŞ SƏNİ İZLƏYİR"Çoxumuza tanış olan bu ifadə necə də qəribə, təhlükəli, qarışıq hislər saçan cümlədir."Sözdələn" Corc Oruelin "1984" romanı ilə davam edir.Roman totalitarizmin və insan azadlığının məhvinin ən qüdrətli bədii təsvirlərindən biri hesab olunur. Corc Oruel bu əsəri yazarkən Sovet İttifaqındakı stalinizmdən və Nasist Almaniyasından ilhamlanmışdır
Niyə demokratiya ən ədalətli sistemdir? | Siyasi sistemlər | Sözdələn
Siyasət niyə vacibdir?Siyasət sadəcə televizorda danışan kostyumlu adamlar deyil, bizim gündəlik həyatımızı formalaşdıran qərarlar toplusudur. Aldığımız çörəyin qiymətindən tutmuş uşaqlarımızın təhsilinə qədər hər şey siyasi sistemin necə qurulmasından asılıdır. Səhər tıxacda, basabasda işə gedib, axşam əzilmiş pomidor kimi evə gəlmək də siyasətin nəticəsidir. Dünyada hələ də bir-birindən fərqlənə
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə niyə dahidir? | Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti | Sözdələn
"Bir kərə yüksələn bayraq bir daha enməz!"Dilimizdə əzbər olan bu şüarın müəllifi Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qurucularından biri olan Məhəmməd Əmin Rəsulzadədir. Azərbaycan Respublikası həmin Cümhuriyyətin varisi hesab olunur. Rəsulzadə 31 yanvar 1884-cü ildə Bakının Novxanı kəndində doğulub. Adam bu cümləni oxuyanda "doğum günün mübarək, bəy" demək istəyir."Sözdələn&
Dopamin nədir? | Sosial şəbəkələrin beynimizə təsiri | Sözdələn
Bu gün "Sözdələn"də beynimizin ən sirli və ən "yaramaz" qonağı haqqında sənə danışıram.Adı dopamin olan kiçik, lakin güclü bir molekul. Onu çox vaxt "xoşbəxtlik hormonu" adlandırırlar, amma bu, bir az ədalətsizlikdir. Çünki dopamin sadəcə xoşbəxtlik gətirmir, daha çox o xoşbəxtliyin axtarışı ilə məşğuldur.İstinad: https://brainfacts.org🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və
Bağırsaq ikinci beyindir | Bağırsağın bədəndə rolu | Sözdələn
Normadan çox yeyəndə depressiyaya düşürsən?Bəs bağırsağın ikinci beyin olduğunu bilirsən?"Sözdələn"də bu mövzuda yazılmış məqaləni sənə danışıram."BBC News" (Bi-Bi-Si Nyuz) yayım şirkətinin veb-saytında yayımlanan bu məqalə redaktə edilərək yığcam formaya salınıb.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və ana dilimizdə faydalı, maarifləndirici məzmunların daha çox olması üçün layihənin &q
Nigarın instaqramı | Proqramlaşdırma hekayəsi | Sözdələn
Bilirəm ki, bu dəqiqə oturub, hər dəfə şəkil paylaşanda instaqramın necə işlədiyini düşünürsən. Sənə də, mənə də, elə çoxumuza maraqlıdır ki, instaqramda şəkil bəyənəndə, "Paylaş" düyməsinə basanda, şərh yazanda nə baş verir.Gəl, bu gün də bu məsələni "Sözdələn"də həll edək.İndi sənə Nigar adlı bir qızın instaqramda şəkil paylaşandan sonra texniki olaraq səhnəarxası nələrin baş
Kanalizasiyamız nə vaxt düzələcək? | Bakının dərdi var | Sözdələn
Yağışlı günlərin birində ayağımız dizə qədər suya batanda istər-istəməz yadıma tarixin tozlu, amma quru səhifələri düşdü. Sən demə, min illər əvvəl yaşayan o "geridəqalmış" dediyimiz əcdadlarımız yağış suyu və tullantıların axıdılması üçün saxsı borular düzəldib, kanalizasiya sistemləri qurublar.Amma indi?Dünya Marsa su axtarmağa gedəndə biz hələ də küçənin ortasında balıqçılıq öyrənirik
Şaxta Babaya məktub | Qəzzadan Ömər | Sözdələn
Dünya yeni ili qarşılamağa hazırlaşır. Şəhərlər işıq saçır, vitrinlər bəzədilir, uşaqlar həyəcanla hədiyyə siyahıları tutur. Amma dünyanın elə bir nöqtəsi var ki, orada uşaqların "hədiyyə" anlayışı tamamilə başqadır. Onlar Şaxta Babadan bahalı oyuncaqlar, planşetlər istəmirlər. Onların arzuları bizim üçün adi, onlar üçün isə əlçatmaz olan şeylərdir: İsti bir ev, bir tikə çörək, məktəbə g
Ovçu Qasım | Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev | Sözdələn
Gəl, indi sənə "Sözdələn"də bizim bu ovçu Qasımdan danışım.Bu Qasım hara gedirsə, orada özünü cəsur və mahir ovçu kimi göstərməyə çalışır, lakin söylədikləri getdikcə həqiqi görünmür. Bir qış gecəsində kənd adamları bir araya gəlib, ovçu Qasımın şişirdilmiş ov əhvalatlarını dinləyir. Qasım uydurma söhbətlər danışdıqca yalan dalınca yalan gəlir, camaat da buna gülür.Əbdürrəhim bəy Haqverd
Qumar oynamaq beynə təsir edirmi? | Meri Beyts | Sözdələn
Bu gün qumar mövzusu çoxlarına sadəcə əyləncə kimi görünür, amma hər kəs üçün belə deyil. Bəzi insanlar üçün oyunlar zamanla nəzarətdən çıxaraq ciddi bir problemə çevrilir. Elm isə göstərir ki, qumarın təsiri təkcə davranışlarda deyil, beyində də öz izini buraxır. "Sözdələn"in bu buraxılışında qumar asılılığının necə formalaşdığını və beynə necə təsir etdiyini sənə danışıram.Buraxılışda
Həyat yoldaşıma məktub | Qulamhüseyn Səidi | Sözdələn
"Sözdələn"in ötən buraxılışlarının birində XX əsr İran ədəbiyyatının, xüsusilə də Azərbaycan ədəbi dairələrinin ən təsirli simalarından biri hesab olunan Qulamhüseyn Səidinin yaradıcılığına müraciət etmişdim.Təbrizli yazıçı Gövhər Murad təxəllüsü ilə dram əsərləri yazıb və qırxdan çox kitab nəşr etdirib. Onun ən məşhur əsərlərindən biri olan "Bəyəl yas tutanları" toplusundakı b
Süni intellekt incəsənətə necə təsir edəcək? | Ar Cey Makkenzi | Sözdələn
Bir rəsm qalereyasına daxil olursan…Divarlarda əsərlər, və hər əsərin yanında kiçik bir lövhə: müəllifin adı, əsərin adı, ili və s. Bu yazılar bizə sənətkarın düşüncəsini hiss etməyə, onun dünyasına daxil olmağa kömək edir.Amma indi təsəvvür et — hər lövhədə sadəcə bir cümlə yazılıb: “Süni intellekt tərəfindən yaradılıb.”Bu səssiz cümlə bir sual doğurur: İncəsənət artıq kimindir — insanınmı, yoxsa
Atomik vərdişlər | Ceyms Klir | Sözdələn
Hər birimiz həyatımızı dəyişmək istəyirik. Bəzən daha sağlam olmaq, bəzən daha məhsuldar yaşamaq, bəzən də sadəcə özümüzü bir az daha yaxşı hiss etmək. Amma bu dəyişikliklər haradan başlayır?Bu dəfə "Sözdələn"də müəllifi amerikalı yazıçı Ceyms Klir olan "Atomik vərdişlər" (Atomic Habits) kitabının məzmununu sənə danışıram.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunl
Yuxu meditasiyası | Daxili sükut | Sözdələn
"Sözdələn"də gərginlikdən azad ol və daxili sükutunu tap.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün layihənin "YouTube" kanalına abunə ol, bildirişləri aç və hər kəslə paylaş: https://youtube.com/@Sozdelen👍 💬 Buraxılışı bəyəndinsə, "Bəyən" düyməsinə basmağı, fikrini "Şərhlər" bölməsində bildirməyi unutma 😊💚 "Sözdəl
Orqanların söhbəti | Alkoqol içəndən sonra | Sözdələn
İnsan bədənində hər orqan öz işini səssizcə görür. Amma bir gün bədənə yad bir qonaq - alkoqol daxil olur. Əvvəlcə hər şey sakit və zərərsiz görünür, az sonra içəridə sükut pozulur. Aləm dəyir bir-birinə, orqanlar danışmağa, mübahisə etməyə başlayır."Sözdələn"də bu hadisəni təsvir edən alleqorik hekayəni sənə danışıram. Hekayə fiziologiya və toksikologiya elminə əsaslanır və mənbə olaraq
Bayırşəhər | Bakının Avropasayağı ürəyi | Sözdələn
Bakı şəhəri özündə iki fərqli dünyanın ahəngdar birliyini təcəssüm etdirir: qədimliyin və Şərq ruhunun qorunduğu İçərişəhər və bir də qala divarlarından kənarda, tamamilə yeni bir mədəniyyət və memarlıq nəfəsi ilə formalaşan Bayırşəhər. XIX əsrin ikinci yarısına qədər qalaətrafı yaşayış məskəni olan Bayırşəhər, ilk neft bumu ilə birlikdə partlayışa bənzər bir inkişaf yaşayaraq, qısa müddətdə şəhər
Yuxuda öyrənmək olarmı? | Keyt Sukel | Sözdələn
Ağlıma belə bir sual gəlir: Yuxuda öyrənmək olarmı?"Sözdələn"də bu sualın cavabını verən bir məqaləni sənə danışıram. Keyt Sukel tərəfindən yazılmış bu məqalə 2019-cu ildə "brainfacts.org" veb-saytında yayımlanıb. Keyt Sukel neyroelmlə bağlı populyar elmi kitabların müəllifi, jurnalist və yazıçıdır. O, beynin qərarvermə, risk götürmə və sevgi kimi mövzularını sadə və anlaşıqlı
Beynin neçə yaddaş növü var? | Deborah Halber | Sözdələn
"Sözdələn" layihəsinin budəfəki buraxılışı beyin və yaddaş haqqındadır. İndi sənə danışacağım elmi məqalə Boston şəhərində yaşayan yazıçı, elm mövzularında yazan müəllif və jurnalist Deborah Halber tərəfindən 2018-ci ildə "brainfacts.org" veb-saytında yayımlanıb. Deborah Halber həmçinin müxtəlif universitet nəşrlərində dərc olunan bir çox məqalələrin müəllifidir.🔔 Azərbaycan di
Göbələk və yosun | Fərid Ələkbərli | Sözdələn
"Sözdələn" layihəsinin budəfəki buraxılışının mövzusu daha çox uşaqlar üçündür, amma böyüklər də dinləyə bilər."Göbələk və yosun" elmi nağılında bu iki bitkinin təbiətdə rolu ilə yanaşı "xlorofil" və "şibyə" kimi terminlərin mənası sadə şəkildə izah edilib. Elmi nağılın müəllifi tarix üzrə elmlər doktoru, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru, professor Fərid Ələkb
Məzhəkə | Üzeyir Hacıbəyov | Sözdələn
"Sözdələn"də Üzeyir Hacıbəyovun "Məzhəkə" satirik hekayəsini sənə danışıram. Hekayədə bir kəndlinin başına gələn əhvalatlardan danışılır. Hekayə Azərbaycan Milli Kitabxanasının elektron məlumat bazasında yerləşdirilib.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün layihənin "YouTube" kanalına abunə ol, bildirişləri aç və hər kəslə pa
Parapetdən Şamaxı yoluna qədər | Cəfər Cabbarlı | Sözdələn
"Sözdələn"də Cəfər Cabbarlının "Parapetdən Şamaxı yoluna qədər" satirik hekayəsini sənə danışıram. Burada Parapet indiki Fəvvarələr bağı, Şamaxı yolu isə indiki Cəfər Cabbarlı küçəsidir.Cəfər Cabbarlı 20 mart 1899-cu ildə Xızıda dünyaya gəlib və 31 dekabr 1934-cü ildə ürək çatışmazlığından 35 yaşında vəfat etmişdir. O, şair, yazıçı, ssenarist və dramaturq kimi fəaliyyət göstərm
Ramazanda ibadət | Üzeyir Hacıbəyov | Sözdələn
"Sözdələn"də Üzeyir Hacıbəyovun "Ramazanda ibadət" satirik hekayəsini sənə danışıram. Hekayədə papiros çəkən bir nəfərin Ramazanda gündəlik həyat tərzi təsvir edilib. Hekayənin mətni Mirzə Fətəli Axundov adına Azərbaycan Milli Kitabxanasının elektron məlumat bazasından əldə edilib.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün layihənin "
Heykəl uçulanda | Mir Cəlal Paşayev | Sözdələn
"Mənəm-mənəm deyənlərin inanma çox da qovluna!" - Mirzə Ələkbər Sabir"Sözdələn"də Mir Cəlal Paşayevin "Heykəl uçulanda" hekayəsini sənə danışıram. Hekayədə öz vəzifəsindən, var-dövlətindən sui-istifadə edənlərdən bəhs olunur. Hekayənin yazıldığı "Mir Cəlal. Seçilmiş əsərləri" kitabı "Azərnəşr" nəşrləri əsasında 2005-ci ildə "Şərq-Qərb" nə
Ay İsmayıl, başa sal! | Mir Cəlal Paşayev | Sözdələn
"Sözdələn" hekayələrlə davam edir.Budəfəki buraxılışda Mir Cəlal Paşayevin yaradıcılığına müraciət edirəm.Mir Cəlal Paşayev 26 aprel 1908-ci ildə Cənubi Azərbaycanın Xalxal şəhərində doğulmuş, 28 sentyabr 1978-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir. O, yazıçı, şair, ədəbi tənqidçi kimi müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərmişdir. Mir Cəlal yazdığı "Ay İsmayıl, başa sal" hekayəsində rüşvət
Yevlax-Şuşa yolu | Üzeyir Hacıbəyov | Sözdələn
Daha çox Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himninin, tarixdə iz qoymuş bir çox musiqinin bəstəkarı kimi tanınan Üzeyir Hacıbəyov həmçinin satirik hekayələrin, məqalələrin müəllifidir. Üzeyir bəy 18 sentyabr 1885-ci ildə Ağcabədidə doğulub, 23 noyabr 1948-ci ildə Bakıda vəfat etmişdir. "Sözdələn"də Üzeyir Hacıbəyovun "Yevlax-Şuşa yolu" satirik hekayəsini sənə danışıram. Hekayədə
Fəqir | Qulamhüseyn Səidi | Sözdələn
1936-1985-ci illərdə yaşayıb-yaratmış Qulamhüseyn Səidi Güney Azərbaycanın Təbriz şəhərində, yoxsul bir ailədə anadan olmuşdur. Təbriz Universitetinin tibb fakültəsini bitirmiş, həkim-psixoloq ixtisasına yiyələnmişdir. 1964-cü ildən İranın Tədqiqat və İctimai Araşdırmalar Mərkəzində çalışmış, işi ilə bağlı olaraq Güney Azərbaycanın müxtəlif bölgələrini gəzib dolaşmaq imkanı əldə etmişdir. Bu dövrd
Adət | Səməd Behrəngi | Sözdələn
"Sözdələn" Azərbaycan əsilli iranlı müəllim, tərcüməçi, nasir, publisist, İranda uşaq ədəbiyyatının banisi Səməd Behrənginin yaradıcılığına müraciət edir. Bu buraxılışda Səməd Behrənginin ilk əsərlərindən biri olan "Adət" hekayəsini sənə danışıram.Hekayənin mətni Vaqif Sultanlı və İrəc İsmayılın redaktoru olduğu "Güney Azərbaycan nəsri: Başlanğıcdan bu günə qədər (Antologi
Hüseyn Cavid xatirələri | Turan Cavid | Sözdələn
"Sözdələn"də Azərbaycan şairi, yazıçı və dramaturqu Hüseyn Cavidin xatirələri haqqında sənə danışıram.Hüseyn Cavid Azərbaycan ədəbiyyatında romantizm ədəbi cərəyanının əsas nümayəndəsi, milli romantik şeirin və mənzum faciənin banisidir. O, 1882-ci il 24 oktyabrda Naxçıvanda anadan olub. Cavid 1937-ci il Stalin repressiyası ərzində sürgün edilmiş və 1941-ci ilin 5 dekabrında sürgündə SSR
Azərbaycan Əlifbası | Mirzə Fətəli Axundov | Sözdələn
"Sözdələn" layihəsinin budəfəki buraxılışı Azərbaycan dramaturgiyası və ədəbiyyatında ədəbi tənqidin banisi Mirzə Fətəli Axundovun Azərbaycan əlifbası islahatına həsr edilir.Əlyazmalar İnstitutunun arxivləri içərisində Mirzə Fətəli Axundova həsr olunmuş xüsusi bir bölmə var. Bura onun həm nəşr olunmuş, həm də nəşr olunmamış əlyazmaları daxildir. Axundovun əsasən teatr və dram sahəsində ö
Necə edək ki, həşəratlar bizi həşəratlaşdırmasınlar? | Mana Neyestani | Sözdələn
12 may 2006-cı il, "İran" qəzetinin uşaqlar və yeniyetmələr üçün nəzərdə tutulan cümə günü əlavəsində yer alan komiks ölkədə "karikatura qalmaqalı"na və azərbaycanlıların kütləvi etirazlarına səbəb oldu. Karikatura haqqında yazılmış məqalənin mətni tarixçi və ictimai-siyasi xadim Yadigar Sadıqlının "Tarixçi" adlı "telegram" kanalından (https://t.me/yadigarsa
Edam məktubu | Reyhanə Cabbari | Sözdələn
İranlı bir qızın edamdan öncə anasına yazdığı məktubuReyhanə Cabbari 2009-cu ildə İranda ona təcavüz etməyə çalışan birini öldürdüyü üçün cinayətdə ittiham olunur. O, 2014-cü ildə Tehranda Evin həbsxanasında edam edilir. "Sözdələn"də Reyhanənin edamdan öncə anası Şöləyə yazdığı həmin təsirli məktubu sənə danışıram.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olma
Sevgi məktubu | Əli bəy Hüseynzadə | Sözdələn
"Sözdələn" Əli bəy Hüseynzadənin sevgi məktubu ilə davam edir. Əli bəy Hüseynzadə daha çox Azərbaycan Cümhuriyyəti dövründəki türkləşmək, islamlaşmaq və avropalaşmaq kimi ideoloji fikirləri ilə yadda qalıb. Azərbaycanın mütəfəkkir yazıçısı, publisist və ədəbiyyat tənqidçisi Əli bəy Hüseynzadə 1864-cü il 7 mart tarixində Bakı quberniyasının Şamaxı qəzasında Salyanda doğulub. Əslən Sabirab
Məktublar | Mirzə Fətəli Axundov və Həsən bəy Zərdabi | Sözdələn
Bir tərəfdə Azərbaycan dramaturgiyası və ədəbiyyatında ədəbi tənqidin banisi Mirzə Fətəli Axundov, digər tərəfdə isə Azərbaycan milli mətbuatının banisi Həsən bəy Zərdabi."Sözdələn" layihəsi bu iki dahi şəxsin bir-birilərinə yazdığı iki məktubla yeni buraxılışını təqdim edir.Hər zaman xalqın təhsil almasına, maariflənməsinə çalışan Mirzə Fətəli və Həsən bəy bu məktublarında da həmin mövz
Müşfiqli günlərim | Dilbər Axundzadə | Sözdələn
"Sözdələn"də Dilbər Axundzadənin həyat yoldaşı Mikayıl Müşfiqlə olan xatirələrindən bəzi hissələri sənə danışıram. Dilbər xanım xatirələrində Müşfiqlə tanışlığından, aralarındakı məhəbbətin necə yaranmağından söhbət edir. Onun xatirələrində həmçinin sevgidolu günlərlə yanaşı ağrılı günlərdən də bəhs edilir. Xatirələrin toplandığı "Müşfiqli günlərim" kitabı 2005-ci ildə "Gə
Generalın uşaqlığı | Həzi Aslanov | Sözdələn
"Sözdələn"də Əli Səmədlinin "Generalın uşaqlığı" bioqrafik romanından bir neçə hissəni sənə danışıram. Roman iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı olmuş general-mayor Həzi Aslanovun uşaqlıq illərini əhatə edir. Həzi Əhəd oğlu Aslanov 1910-cu ilin 22 yanvar tarixində Lənkəranda doğulub, 25 yanvar, 1945-ci ildə Latviyada həlak olmuşdur. Həzi Aslanovun məzarı Bakıda Şəhidlər Xiyabanın
Balaca qara balığın taleyi | Səməd Behrəngi | Sözdələn
"Sözdələn"in budəfəki mövzusu Azərbaycan əsilli iranlı müəllim, tərcüməçi, nasir, publisist, İranda uşaq ədəbiyyatının banisi Səməd Behrəngidir. Daha çox "Balaca qara balıq" əsəri ilə tanınan Səməd Behrəngi uşaqlar üçün yazdığı əsərləri sosial problemləri, cəmiyyətdəki haqsızlıqları qabartdığı üçün İran şah rejimi tərəfindən qadağalara məruz qalmışdır. Səməd Behrəngi haqqında x
Azərbaycanın ilk qadın müəllimləri | Hacı Zeynalabdin Tağıyev | Sözdələn
"Müsəlman qadınını olduğu qapalı həyatdan çıxarmaqdan ötrü yeganə bir yol var: Məktəb. Bu məktəbi isə elə yaratmaq və qurmaq lazımdır ki, müsəlmanlar ona rəğbətlə yanaşsın və tam əminliklə öz qızlarını ora oxumağa göndərsinlər."(Hacı Zeynalabdin Tağıyevin Məhəmmədağa Şahtaxtlıya 4 may 1896-cı il tarixli məktubundan)Bu sözlər Dilqəm Əhmədin "Fərqlilər" kitabındandır."Sözdəl
Həsən bəy Zərdabi haqqında | Məhəmməd Əmin Rəsulzadə | Sözdələn
Azərbaycan mətbuatının banisi - Həsən bəy Zərdabi"Saray əhlinə deyil, xalqa xitab edirdi"Bu cümləni Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Həsən bəy Zərdabi və "Əkinçi" qəzeti haqqında yazdığı məqalələrində qeyd edib. "Sözdələn"in bu buraxılışında Rəsulzadənin Həsən bəy Zərdabi haqqında həmin yazdıqlarını sənə danışıram. Buraxılışın mətni "ÇAPAR" dərgisindən əldə edilib.🔔
Edmund Xaraşkeviçə məktub | Məhəmməd Əmin Rəsulzadə | Sözdələn
"Sözdələn"də Azərbaycan Cümhuriyyətinin qurucularından biri olmuş Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin bir məktubu haqqında sənə danışıram. Rəsulzadə bu məktubunu Polşa ordusunun zabiti Edmund Xaraşkeviçə yazmışdır. Məktub və yazılma səbəblərini izah edən mətn "ÇAPAR" dərgisində dərc olunub.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün layihənin "
Cümhuriyyət necə tanıdıldı | Əlimərdan bəy Topçubaşov | Sözdələn
"Sözdələn" layihəsinin budəfəki buraxılışında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin necə tanıdılması haqqında sənə danışıram. Cümhuriyyətin tanıdılmasında Əlimərdan bəy Topçubaşov və adı çəkiləcək digər yoldaşlarının əvəzsiz xidməti olub. Buraxılışın yazılı mətni müəllifi Dilqəm Əhməd olan "Fərqlilər" kitabından götürülüb. Kitab 2018-ci ildə "TEAS Press Nəşriyyat evi"ndə nə
Cümhuriyyətin Baş naziri | Fətəli xan Xoyski | Sözdələn
"Sözdələn" Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ilə davam edir. Bu buraxılışda Cümhuriyyətin qurucularından biri olmuş Fətəli xan Xoyski haqqında sənə danışıram. Yazılı mətnin mənbəsi 2019-cu ilin may ayında nəşr edilmiş "ÇAPAR" dərgisinin 5-ci nömrəsinə aid olan "Fətəli xan Xoyski" jurnalıdır. Jurnalın təsisçi və naşiri Yusif İlhamoğlu, baş redaktoru Dilqəm Əhməd, redaktoru
Nəsib bəy Yusifbəyliyə məktub | Yusif bəy Yusifbəyli | Sözdələn
Bu dəfə "Sözdələn"də atası Yusif bəy Yusifbəylinin Nəsib bəy Yusifbəyliyə yazdığı məktubu sənə danışıram. Məktub Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Əks-inqilabla Mübarizə Təşkilatının rəisi olmuş Nağı bəy Şeyxzamanlının “Azərbaycan İstiqlal mücadiləsinin xatirələri” kitabından götürülüb. Nəsib bəy Yusifbəyli Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə müxtəlif illərdə baş nazir, Daxili İşlər naziri
Uşaq | Üzeyir Hacıbəyov | Sözdələn
"Sözdələn"də Üzeyir Hacıbəyovun "Uşaq" məqaləsini sənə danışıram.Məqalə 1911-ci il 27 iyul tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 27-ci nömrəsində dərc olunmuşdur. 2010-cu il 14 avqust tarixində isə "525-ci qəzet"in 20-21-ci nömrəsində dərc olunub. Məqaləni ərsəyə gətirən Azərbaycanın görkəmli alim və mətbuat tədqiqatçısı Şirməmməd Hüseynovdur. Məqalənin ele
Hamam | Üzeyir Hacıbəyov | Sözdələn
"Sözdələn"də Üzeyir Hacıbəyovun "Hamam" məqaləsini sənə danışıram. Məqalə 1911-ci il 4 avqust tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 28-ci nömrəsində dərc olunmuşdur. 2010-cu il 14 avqust tarixində isə "525-ci qəzet"in 20-21-ci nömrəsində dərc olunub. Məqaləni ərsəyə gətirən Azərbaycanın görkəmli alim və mətbuat tədqiqatçısı Şirməmməd Hüseynovdur. Məqalənin
İt oyunu | Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev | Sözdələn
"Sözdələn"də Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "İt oyunu" hekayəsini sənə danışıram. Hekayənin yazılı mətni 2005-ci ildə "Lider Nəşriyyat" tərəfindən nəşr olunmuş "Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin seçilmiş əsərləri II cild" kitabındandır. Kitabın tərtib edəni Kamran Məmmədovdur. Hekayənin elektron mətni kitablar.com veb-saytından götürülüb.🔔 Azərbaycan dilini yaşatma
Bomba | Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev | Sözdələn
"Sözdələn"də Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin "Bomba" hekayəsini sənə danışıram. Hekayənin yazılı mətni 2005-ci ildə "Lider Nəşriyyat" tərəfindən nəşr olunmuş "Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin seçilmiş əsərləri II cild" kitabındandır. Kitabın tərtib edəni Kamran Məmmədovdur. Hekayənin elektron mətni kitablar.com veb-saytından götürülüb.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq v
Zəng | Cəlil Məmmədquluzadə | Sözdələn
"Sözdələn"də Cəlil Məmmədquluzadənin "Zəng" məqaləsini sənə danışıram. Məqalə 1909-cu ilin 4 yanvar tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 1-ci nömrəsində dərc olunmuşdur. Məqalənin elektron mətni Azərbaycan Milli Kitabxanasının elektron məlumat bazasından götürülüb.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün layihənin "YouTu
Köhnə il | Cəlil Məmmədquluzadə | Sözdələn
"Sözdələn"də Cəlil Məmmədquluzadənin "Köhnə il" məqaləsini sənə danışıram. Məqalə 1908-ci ilin 28 dekabr tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 52-ci nömrəsində dərc olunmuşdur. Məqalənin elektron mətni Azərbaycan Milli Kitabxanasının elektron məlumat bazasından götürülüb.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün layihənin "
Zırrama | Cəlil Məmmədquluzadə | Sözdələn
"Sözdələn"də Cəlil Məmmədquluzadənin "Zırrama" hekayəsini sənə danışıram. Hekayənin yazılı mətni 2004-cü ildə "Öndər Nəşriyyat" tərəfindən nəşr olunmuş "Cəlil Məmmədquluzadənin əsərləri I cild" kitabındandır. Kitabın tərtib edəni və izahların müəllifi İsa Həbibbəyli, redaktoru Vaqif Məmmədovdur. Hekayənin elektron mətni kitablar.com veb-saytından götürülüb.🔔
Qırmızı | Cəlil Məmmədquluzadə | Sözdələn
"Sözdələn" layihəsində Cəlil Məmmədquluzadənin "Qırmızı" adlı məqaləsini sənə danışıram. Məqalə 1908-ci ilin 20 yanvar tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 3-cü nömrəsində dərc olunmuşdur. Məqalənin elektron mətni Azərbaycan Milli Kitabxanasının elektron məlumat bazasından götürülüb.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün la
Təzə xəbər | Cəlil Məmmədquluzadə | Sözdələn
"Sözdələn" layihəsində Cəlil Məmmədquluzadənin "Təzə xəbər" hekayəsini sənə danışıram. Hekayə 1908-ci ilin 30 iyun tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 26-cı nömrəsində dərc olunmuşdur. Hekayənin yazılı mətni 2004-cü ildə "Öndər Nəşriyyat" tərəfindən nəşr olunmuş "Cəlil Məmmədquluzadənin əsərləri I cild" kitabındandır. Kitabın tərtib edəni və iza
Pirverdinin xoruzu | Cəlil Məmmədquluzadə | Sözdələn
"Sözdələn" layihəsində Cəlil Məmmədquluzadənin "Pirverdinin xoruzu" hekayəsini sənə danışıram. Hekayə 1906-cı il 9 iyun tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 10-cu nömrəsində dərc olunmuşdur. 1987-ci ildə bu hekayə əsasında rejissoru Ramiz Əzizbəyli və ssenari müəllifi Eldəniz Quliyev olan qısametrajlı bədii film çəkilmişdir. Hekayənin yazılı mətni 2004-cü ildə "
"X" hərfi | Cəlil Məmmədquluzadə | Sözdələn
"Sözdələn" layihəsində Cəlil Məmmədquluzadənin "X hərfi" adlı məqaləsini sənə danışıram. Məqalə 1926-cı ilin mart ayında "Molla Nəsrəddin" jurnalının 9-cu nömrəsində dərc olunmuşdur. Məqalənin elektron mətni Azərbaycan Milli Kitabxanasının elektron məlumat bazasından götürülüb.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün layihənin
Bəyan | Cəlil Məmmədquluzadə | Sözdələn
"Sözdələn" layihəsində Cəlil Məmmədquluzadənin "Bəyan" adlı məqaləsini sənə danışıram. Məqalə 1923-cü il 17 noyabr tarixində "Molla Nəsrəddin" jurnalının 37-ci nömrəsində dərc olunmuşdur. Məqalənin elektron mətni Azərbaycan Milli Kitabxanasının elektron məlumat bazasından götürülüb.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların daha çox olması üçün layih
İstiqlal Bəyannaməsi | Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti | Sözdələn
"Sözdələn" layihəsi Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin "İstiqlal Bəyannaməsi"nin oxunuşu ilə başlayır. "İstiqlal Bәyannamәsi" bütün türk-müsәlman dünyasında, ümumiyyәtlә bütün Şәrqdә, ilk dәfә olaraq Azәrbaycanda әn demokratik respublika idarә üsulunun parlamentli respublikanın yaradılacağından xәbәr verirdi.🔔 Azərbaycan dilini yaşatmaq və bu dildə faydalı məzmunların da
